Hải Dương: Lệnh cấm sản xuất gạch thủ công khó "thực thi"?


Lò gạch liên tục kiểu đứng được đánh giá ít làm ảnh hưởng môi trường do dùng phế liệu công nghiệp, nông nghiệp

Các chủ lò gạch đều phản đối

Theo Quyết định 2519/QĐ – UBND ngày 15/3/2012 của UBND tỉnh Hải Dương thì thời hạn chót đến ngày 31/12/2015 chấm dứt hoàn toàn, sản xuất gạch đất sét nung bằng lò thủ công có xử lý khí thải bằng nước vôi, lò liên tục kiểu đứng và lò Hoffman trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, đến nay, lò gạch ở các huyện, thị, thành phố vẫn hoạt động, vấp phải sự phản đối của chủ cơ sở sản xuất.

Ông Bùi Đức Dục, Chủ tịch Hiệp hội gạch Hải Dương, lý giải: Từ năm 2006 - 2010 các hộ sản xuất gạch thủ công đã được UBND tỉnh Hải Dương cho phép xóa bỏ lò gạch thủ công và chuyển đổi sang công nghệ lò đứng. Công nghệ đã được các nhà khoa học (thuộc Trường Đại học Bách Khoa), Sở Khoa học & Công Nghệ Hải Dương chuyển giao với 147 cặp lò. Hiện trên địa bàn tỉnh Hải Dương còn khoảng trên 60 cơ sở còn đang hoạt động trong đó 54 cơ sở có đủ điều kiện, còn đủ nguyên liệu để sản xuất, được chính quyền địa phương xác nhận, đồng ý đề nghị gia hạn sản xuất đến năm 2018. Theo đánh giá của các nhà khoa học công nghệ sản xuất gạch lò đứng là rất ưu việt như: Tác động môi trường thấp, khí thải lò nung luôn đảm bảo ở mức độ cho phép, nước thải sinh hoạt đều tiêu chuẩn TCVN và quy chuẩn QCVN. Hiện tại, công nghệ lò liên tục kiểu đứng còn được cải tiến nung gạch dùng phế liệu trong công nghiệp, nông nghiệp 100% thay thế cho việc dùng nguyên liệu hóa thạch, như: Phế liệu của Nhà máy nhiệt điện, trấu, mùn cưa... Trong khi đó việc đầu tư một cơ sở sản xuất gạch liên tục kiểu đứng đối với cơ sở nhỏ là từ 7 – 10 tỷ đồng/cặp lò, còn đối với cơ sở quy mô lớn hơn tổng mức đầu tư lên tới 12 – 17 tỷ đồng/cặp lò (bao gồm cả chi phí thuê đất, đầu tư xây dựng và mua nguyên vật liệu). Nhưng việc thu lợi từ lò gạch này tương đối thấp, bởi mỗi ngày chỉ sản xuất từ 1 – 2 vạn gạch, nên trước khi quyết định xây dựng lò gạch, các chủ lò đều tính toán kỹ, nếu được cấp thẩm quyền cấp phép sản xuất, với thời gian khoảng trên dưới 20 năm họ mới thực hiện đầu tư.

Ông Bùi Đức Dục chủ lò gạch xã Tứ Xuyên, huyện Tứ kỳ phản ánh bất cập lệnh cấm hoạt động lò gạch với phóng viên
Ông Bùi Đức Dục chủ lò gạch xã Tứ Xuyên, huyện Tứ kỳ phản ánh bất cập lệnh cấm hoạt động lò gạch với phóng viên

Đơn cử như trường hợp như ông Bùi Đức Dục, với việc đầu tư 2 cặp lò gạch liên tục kiểu đứng tại xã Tứ Xuyên, huyện Tứ Kỳ, với số tiền đầu tư xây dựng lò, nhà xưởng, đền bù đất, kho, bãi… và tiền mua nguyên vật liệu sản xuất tổng cộng lên tới 17 tỷ đồng. Ông Dục phải vay các tổ chức tín dụng, huy động tư các cá nhân là anh em, họ hàng trong gia đình. Nay cơ sở sản xuất gạch phải ngừng sản xuất, thì gia đình ông chắc chắn sẽ không thực hiện được việc trả nợ khoản tiền lớn. Trong khi đó, diện tích thuê đất, lò gạch, nhà xưởng, bến bãi vẫn còn hạn 20 năm… sẽ bị bỏ hoang lãng phí, công nhân sản xuất gạch sẽ bị mất việc làm.

Tìm hiểu một số lò gạch liên tục kiểu đứng trên địa bàn huyện Tứ Kỳ, Cẩm Giàng chúng tôi đều nhận được câu trả lời: Các lò gạch nếu ngừng hoạt động theo Quyết định của tỉnh Hải Dương thì họ đều rơi vào trường hợp như ông Dục. Bởi các cơ sở sản xuất gạch lò đứng mới hoạt động trong thời gian ngắn chưa đủ thời gian để khấu hao tài sản và thời gian hoàn vốn của dự án.

Đồng loạt kiến nghị gia hạn

Theo đơn kiến nghị của các chủ lò gạch gửi UBND tỉnh Hải Dương: Thì việc sản xuất gạch đất sét nung, lò liên tục kiểu đứng không làm ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của người dân mà còn tạo công ăn việc làm cho trên 4.000 lao động tại địa phương, mức thu nhập bình quân từ 4,5 – 6 triệu đồng/tháng. Số lao động trên phần lớn là nhân dân địa phương có độ tuổi từ 45 - 60 tuổi lên khó có thể chuyển đổi sang ngành nghề phù hợp hay xin vào làm ở các khu, cụm công nghiệp.

Chính quyền cơ sở xã, thị trấn nơi có lò gạch liên tục kiểu đứng cũng đồng loạt kiến nghị tỉnh Hải Dương gia hạn cho sản xuất gạch đến hết năm 2018 theo Quyết định 1469/QĐ – TTg ngày 22/8/2014 của Thủ tướng Chính phủ về việc quy hoạch tổng thể vật liệu xây dựng Việt Nam.

Nguyên nhân chính dẫn đến việc các cơ sở sản xuất gạch không thực hiện theo Quyết định 2519/QĐ – UBND của UBND tỉnh Hải Dương. Bởi việc cấp phép cho các hộ sản xuất gạch công nghệ lò đứng đã được huyện, thị, thành phố, ký với thời hạn đều từ 20 - 25 năm. Trong khi đó có cơ sỏ mới sản xuất được 5 - 6 năm, nay bị dừng sản xuất đương nhiên chính quyền đã vi phạm hợp đồng thuê đất, mâu thuẫn với các quyết định phê duyệt quy hoạch, thông báo chấp thuận dự án, và quyết định giao đất nên cơ sở đã không chấp nhận ngừng sản xuất. Các thành viên trong hiệp hội sản xuất gạch lò đứng đều chung ý kiến nếu tỉnh quyết liệt cấm, huyện phải bồi thường thiệt hại cho lò gạch theo Hợp đồng đã ký kết. Việc cấm sản xuất gạch của lò liên tục kiểu đứng đang xảy ra nghịch lý, huyện, thị, thành phố cấp phép sản xuất một đằng, tỉnh ra quyết định một nẻo, đẩy các chủ lò gạch vào thế “tiến thoái, lưỡng nan”.

Nhiều người dân không còn nguồn thu từ việc làm cho lò gạch.
Nhiều người dân không còn nguồn thu từ việc làm cho lò gạch.

Theo ông Nguyễn Văn Thọ, Giám đốc Sở xây dựng tỉnh Hải Dương thì lò gạch liên tục kiểu đứng có nhiều tính ưu việt: Giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tận dụng được nguyên liệu phế thải công nghiệp, nông nghiệp và tạo việc làm cho lao động nông thôn… Hiện nay, tỉnh Hải Dương đang giao cho các cơ quan, ban, ngành thực hiện rà soát, tổng hợp ý kiến vướng mắc để báo cáo có giải pháp tháo gỡ khó khăn cho các chủ cơ sở sản xuất gạch. Về lâu dài thì việc giải quyết kiến nghị của chủ lò gạch, được sản xuất theo đúng hợp đồng đã ký kết từ chính quyền cơ sở và nếu dừng trước thời hạn thì phải thực hiện đề bù, là bài toán nan giải. Bởi không thể có nguồn ngân sách ở đâu để đền bù số tiền lớn cho các chủ lò gạch, lò liên tục đứng không thể hoạt động theo thời gian dự án được cấp phép, do đã có quyết định của tỉnh, trung ương. Ông Thọ khẳng định: Việc cấp phép cho lò gạch liên tục kiểu đứng của huyện, thị, thành phố là không sai, với thẩm quyền được giao.

Lệnh cấm sản xuất gạch đất sét nung bằng lò liên tục kiểu đứng của tỉnh Hải Dương đang gây nhiều “tranh cãi”. Để hài hòa lợi ích doanh nghiệp, đảm bảo nghiêm minh Quyết định của Chính phủ, đang rất cần chính quyền địa phương có giải pháp phù hợp thực tế.

Phương thức thanh toán

Chia sẻ: